Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

ZNACZENIE PRACY I WOLNE ZAWODY

Dla wielu ludzi praca jest głównym rodzajem aktywności. Nie tylko zapewnia im potrzebny dochód, ale jest także ważnym składnikiem oceny własnej osoby. Tradycyjnie powyższe stwierdzenia uważano za prawdziwe w odniesieniu do mężczyzn: znaczny wzrost liczby zatrudnionych kobiet (patrz rozdz. 12) w dużym stopniu wyeliminował różnicę w tym zakresie.

Rodzaj wykonywanej pracy jest ważnym wskaźnikiem przynależności do klasy społecznej: praca wpływa na możliwości życiowe jednostek i na zakres ich życiowych doświadczeń (patrz rozdz. 9). Zawód odgrywa także rolę w tym, w jaki sposób jednostki są postrzegane i traktowane przez innych członków społeczeństwa. Ludzie mają różne wyobrażenia o lekarzu i o farmerze i inaczej się do nich odnoszą.

Większość ludzi czerpie z pracy osobistą satysfakcję. Stopień satysfakcji często zależy od rodzaju wykonywanej pracy. Za bardziej satysfakcjonującą uważa się zwykle pracę wymagającą wysokich kwalifikacji i pozwalającą na znaczną samodzielność. Ludzie wykonujący rutynową pracę pod nadzorem są mniej zadowoleni z pracy, chociaż stosunki z kolegami również stanowią źródło zawodowej satysfakcji. Marksiści twierdzą, że praca powinna mieć sens. Jednakże sondaż Gallupa z 1985 r. wykazał, że 70% respondentów jest zadowolonych z pracy: mniej więcej tyle samo nie zrezygnowałoby z pracy, nawet gdyby wygrali sumę pieniędzy dającą zabezpieczenie finansowe do końca życia. Praca jest zatem treścią życia większości Amerykanów.

Niektóre rodzaje pracy uważane są za ważniejsze od innych (patrz rozdz. 9). Terminem profession (wolny zawód, ale także „sprofesjonalizowany zawód” – przyp. red. poi.) określa się pracę o dużym prestiżu społecznym, której wykonywanie wymaga wiedzy i wyższego wykształcenia. Przedstawicielami wolnych zawodów są, na przykład, lekarze, prawnicy i psycholodzy. Ogólnie rzecz biorąc, ludzie wykonujący wolny zawód sami kontrolują swoją pracę: rzadko pracują pod czyimś nadzorem. Uważa się, że powinni to być ludzie bardziej zainteresowani poziomem świadczonej usługi niż osobistą korzyścią, czy dochodami.

Wysoka ranga społeczna sprofesjonalizowanych wolnych zawodów sprawia, że wykonujący inne zawody (occupations) także chcą stać się przedstawicielami wolnych zawodów. Zmieniają swoje tytuły zawodowe (np. z hydraulika na inżyniera sanitarnego), tworzą związki potwierdzające odpowiedni poziom kwalifikacji (w rodzaju izb rzemieślniczych), opracowują kodeksy etyki zawodowej, a także domagają się regulacji prawnych, które prawo wykonywania zawodu przyznawałyby jedynie członkom organizacji zawodowych.

Na początku XX w. prawie jedna trzecia Amerykanów pracowała w rolnictwie, niewiele mniej niż jedna trzecia na stanowiskach urzędniczych bądź w usługach (tzw. białe kołnierzyki), a trochę więcej niż jedna trzecia w fabrykach i zakładach produkcyjnych (tzw. niebieskie kołnierzyki). W ciągu dziewięćdziesięciu lat proporcje te uległy radykalnej zmianie. Obecnie w rolnictwie pracuje około 3% Amerykanów, w fabrykach i zakładach produkcyjnych – 25%, a blisko 72% na stanowiskach urzędniczych i w usługach.

Wskazuje się na dwie podstawowe przyczyny tej radykalnej zmiany. Po pierwsze, rozwój technologii spowodował wzrost wydajności w rolnictwie i przemyśle, w związku z czym znacznie spadło zapotrzebowanie na siłę roboczą. Po drugie, coraz więcej pracujących kobiet podejmowało pracę w sektorze usług, a nie w rolnictwie czy przemyśle, przyczyniając się do rozwoju tego sektora (patrz rozdz. 12).

Zmiany te miały znaczące konsekwencje społeczne. Wywarły wpływ na edukację i życie rodzinne. Stanowiska urzędnicze i związane z usługami wymagają lepszego wykształcenia. Wyższy poziom wykształcenia nie tylko zapewnia niezbędne umiejętności, ale stanowi też rodzaj filtra obyczajów i postaw społecznych pożądanych na tych stanowiskach (patrz rozdz. 14). Rodzina zaś musiała przystosować się do zmian wynikających z pracy obojga rodziców (patrz rozdz. 13).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.