Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

ZMIENNE EKSPERYMENTALNE

Charakteryzując sytuację eksperymentalną występującą w badaniach dotyczących uczenia się, zwracaliśmy uwagę na dwa rodzaje czynników: bodźce działające z zewnątrz na osobę uczącą się i właściwości jej organizmu. Czynniki pierwszego rodzaju oznaczaliśmy literą S, drugiego – literą O. I jedne, i drugie wyznaczają reakcje badanego: i jedne i drugie mcgą być i z reguły są kontrolowane przez eksperymentatora. Reakcję rozpatruje się jako funkcję tych dwu rodzajów czynników: R = f (SO).

W badaniach te właśnie czynniki są zmiennymi eksperymentalnymi. Odpowiednio do roli, jaką spełniają, reakcję (R) nazywamy zmienną zależną, bodziec (S) zmienną niezależną, zaś organizm osobnika (O) – zmienną pośredniczącą.

Celem znacznej większości, jeśli nie wszystkich, badań dotyczących uczenia się jest poznanie wpływu tych dwu rodzajów czynników na uzyskiwane efekty. Przez efekt rozumiemy zarówno przebieg uczenia się, jego rezultat końcowy, jak i wpływ na inne później wykonywane czynności.

Rozróżnienie dwu wymienionych rodzajów wśród czynników wpływających na efekt uczenia się wydaje się istotne dla planowania badań. Jeśli bowiem jako zmienne występują czynniki S, to czynniki O powinny być stałe. Gdy interesuje nas na przykład zależność efektu uczenia się od liczby powtórzeń materiału, to musimy stwierdzić, jakie rezultaty uzyskuje osobnik w przypadku różnej liczby powtórzeń. Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba zmieniać czynniki S, konieczne są więc warianty eksperymentu różniące się liczbą powtórzeń: natomiast czynniki O powinny być w tych badaniach stałe. Eksperymenty wykonujemy o tej samej porze dnia, dbając o to, aby wszyscy badani byli jednakowo wypoczęci i zainteresowani zadaniem.

Analogicznie, gdy jako zmienne występują czynniki O, to czynniki S powinny być stałe. A więc w przypadku badania wpływu zmęczenia na rezultaty uzyskiwane w uczeniu się potrzebne są warianty eksperymentu różniące się pod względem czynności wykonanych przez osoby badane w okresie poprzedzającym uczenie się. Chodzi o to, żeby zależnie od wariantu eksperymentu, osoby badane były mniej lub bardziej zmęczone, natomiast zadanie do wykonania (czynniki S) powinno być we wszystkich wariantach to samo. Różnice w rezultatach uzyskiwanych w uczeniu się można wówczas wyjaśnić działaniem czynników O. Zwróćmy uwagę, że czynnikami tego rodzaju operujemy zazwyczaj w badaniach mających na celu wyjaśnienie prawidłowości rozwojowych, gdy zmienną jest wiek badanych.

Nietrudno spostrzec, że interesujący nas stan organizmu osoby badanej uzależniony jest w przytoczonym przykładzie od bodźców działających na nią w okresie poprzedzającym uczenie się. Bardzo wiele czynników O jest w ten sposób uwarunkowanych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.