Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

ZDROWIE I HISTORIA LUDZKOŚCI

Zdrowie i zjawiska z nim związane były istotnymi czynnikami w dziejach ludzkości. Niektórzy antropolodzy twierdzą, że połowa członków społeczeństw myśliwskich i zbierackich nie dożywała dwudziestego roku życia, a tylko nieliczni żyli dłużej niż czterdzieści lat. Chociaż postęp w rolnictwie zapewnił bardziej wartościową żywność, towarzyszący ewolucji społecznej przed rewolucją przemysłową rozwój miast – z ich zanieczyszczonym środowiskiem, brakiem urzą- dzeń sanitarnych i epidemiami chorób zakaźnych – nie wpłynął znacząco na wydłużenie ludzkiego życia. Przeciętna długość życia w średniowieczu nieznacznie tylko różniła się od tej w okresie społeczeństw myśliwskich i zbierackich.

Rewolucja przemysłowa spowodowała dalszy wzrost zanieczyszczenia środowiska i liczby wypadków przy pracy. Niski stan higieny był skutkiem złej jakości kanalizacji lub jej braku, i nadmiernego zagęszczenia ludności w skupiskach miejskich. Sytuacja ta zaczęła się zmieniać dopiero na początku XIX w. Poprawa stanu zdrowia społeczeństwa, jakkolwiek często przypisywana postępowi w dziedzinie medycyny, w rzeczywistości nastąpiła przed okresem najważniejszych odkryć w tej dziedzinie: wyższy standard życia doprowadził do zmiany sposobu odżywiania się i lepszych warunków mieszkaniowych (McKeown, 1979). Koniec XIX w. był okresem olbrzymiego postępu w medycynie: dostrzeżenie wyraźnego związku między zdrowiem i środowiskiem człowieka objawiło się w udoskonaleniu urządzeń sanitarnych.

We współczesnym świecie stan zdrowia ludności zależy od typu społeczeństwa. Mieszkańcy państw Trzeciego Świata (krajów rozwijających się) żyją przeciętnie około sześćdziesięciu lat, o dziesięć mniej niż mieszkańcy krajów uprzemysłowionych (Mahler, 1980). W Afryce przeciętna długość życia wynosi około pięćdziesięciu lat. Na liczby te mają wpływ: nędza, niski poziom higieny, złe odżywianie się, epidemie chorób zakaźnych i duża umieralność niemowląt.

Przedmiotem zainteresowania socjologów są wzorce zdrowia ludności i instytucje społeczne powołane do ochrony zdrowia. Epidemiologia jest nauką o pochodzeniu, obszarach występowania i drogach przenoszenia chorób w obrębie danej populacji. Pierwotnie epidemiologia koncentrowała się na zagadnieniach pochodzenia i obszarach występowania chorób. Obecnie więcej uwagi poświęca sprawom społecznym: zajmuje się związkiem między wzorcami zdrowotności i środowiskiem naturalnym i społecznym.

Przeciętna długość życia Amerykanów systematycznie wzrasta: niemal we wszystkich grupach wiekowych maleje również umieralność. Wyjątek stanowią ludzie młodzi po osiągnięciu dojrzałości, którzy częściej giną w wypadkach (zazwyczaj samochodowych). Ponadto, w Stanach Zjednoczonych wskaźnik umieralności niemowląt jest wyższy niż należałoby oczekiwać w tego typu społeczeństwie. Wskaźnik ten jest różny w różnych klasach społecznych.

Wydaje się, że kobiety są zdrowsze od mężczyzn. Jak już powiedzieliśmy wcześniej, liczba płodów płci męskiej jest większa niż żeńskiej, ale jednostki płci męskiej częściej umierają przed urodzeniem, w wieku niemowlęcym i w ciągu całego życia (patrz rozdz. 12). Różny wskaźnik umieralności przed i zaraz po urodzeniu w zależności od pici to raczej skutek czynników biologicznych niż społecznych. Jednakże zróżnicowanie w starszych grupach wiekowych sugeruje zależność od czynników społecznych.

Stres wynikający z nacisku na agresję i współzawodnictwo w społecznej roli mężczyzny oraz większy udział mężczyzn w wykonywaniu zawodów łączących się z ryzykiem (np. służba wojskowa, górnictwo i budownictwo) niewątpliwie wpływa na większą umieralność chłopców i mężczyzn na skutek wypadków, przemocy i samobójstwa. Palenie tytoniu i spożywanie alkoholu jest częstsze wśród mężczyzn niż wśród kobiet, a obie te używki przyczyniają się do pogorszenia stanu zdrowia. Paradoksalnie, w miarę wzrostu równouprawnienia wzrasta również liczba palących tytoń i pijących alkohol kobiet, co zmniejsza różnice w zdrowotności w zależności od płci. Przewiduje się, że przeciętne trwanie życia Amerykanów urodzonych w połowie lat osiemdziesiątych będzie wynosiło 71,2 lat dla mężczyzn i 78,2 dla kobiet.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.