Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

Zainteresowanie procesem uczenia się w teoriach osobowości cz. II

Aczkolwiek niektóre teorie omówione w tej książce można zróżnicować dość wyraźnie w zależności od tego, czy kładą nacisk na konkretne aspekty zachowania czy na formułowanie ogólnych praw i zasad, to jednak wiele z nich niełatwo zaliczyć do którejkolwiek z tych dwóch kategorii. Angyal, Lewin, Miller i Dollard oraz Skinner z pewnością aspirują do wysokiego stopnia formalizacji, podczas gdy Binswanger, Boss i Sheldon pozostają bliżej konkretnego zachowania i angażowanie się w systematyzację na wysokim poziomie jest u nich mniej prawdopodobne. Chociaż Jung kładzie nacisk na „fakty” dotyczące zachowania, to z drugiej strony sformułował on wiele bardzo ogólnych zasad. Gdy jednak przychodzi do określenia miejsca innych teorii na tym wymiarze, okazuje się, że są one zarówno szczegółowe, jak i ogólne. Doskonałym przykładem takiej mieszaniny konkretu i abstrakcji są teorie Freuda. Jego metapsychologia polega na próbie sformułowania ogólnych zasad, które zdają się wynikać z jego obserwacji konkretnego zachowania poszczególnych jednostek. Mieszanina ta występuje także w teoriach Adlera, Allporta, Cattella, Eriksona, Fromma, Murraya, Rogersa i Sullivana. Jest tak, jak gdyby teoretycy ci formułując prawa o ludziach w ogóle, nie chcieli stracić z oczu konkretnego zachowania jednostki. Reprezentują oni – według terminologii Allporta – zarówno podejście idiograficz- ne, jak i nomotetyczne.

Aczkolwiek sam proces uczenia się jest, być może, nieco pomijany, to jednak wytwory uczenia się, czyli struktura osobowości, cieszą się wielkim zainteresowaniem. Jedną z najbardziej specyficznych cech poszczególnych teorii osobowości są liczne i charakterystyczne schematy obrazujące strukturę osobowości. Do tych, którzy najbardziej szczegółowo opisują strukturę osobowości, należą Allport, Cattell, Freud, Jung, Murray i Sheldon. Dawniej występowała tendencja, zgodnie z którą ci teoretycy, którzy byli najbardziej zainteresowani procesem uczenia się, zajmowali się najmniej wytworami uczenia się, i vice versa. Obecnie jednak ci teoretycy, którzy w swych analizach pomijają wyraźnie bądź uczenie się, bądź strukturę, skłonni są kompensować ten brak zapożyczając zbiór sformułowań z innej teorii, skupiającej swe zainteresowania na pominiętej przez nich dziedzinie. Najlepszą ilustracją tej tendencji są podjęte przez Millera i Dollarda próby włączenia do ich teorii uczenia się strukturalnych pojęć psychoanalizy. Nie ulega wątpliwości, że obecnie wytrawny teoretyk osobowości czuje się zobowiązany do zajmowania się zarówno procesem uczenia się, jak i wytworami tego procesu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.