Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

Teoria zabawy

Połączeniem wielu elementów przedstawionych powyżej koncepcji jest teoria funkcji zastępczej, rozwinięta przez Edwarda Claparede’a (1936). „Funkcja zabawy- stwierdza autor – polega na daniu osobnikowi możliwości zrealizowania samego siebie, rozwinięcia swej osobowości,“pójścia po linii największego swojego zainteresowania, w tych wypadkach, gdy tego nie może dokonać za pośrednictwem zajęć poważnych. Zabawa jest więc namiastką, zastępstwem działalności poważnej” (1936,. s. 509). Dorośli podejmują działalność ludyćzną wówczas, gdy niesprzyjające warunki lub przeszkody uniemożliwiają im‘właściwe działanie, zmierzające do zaspokojenia danej potrzeby (np. czytanie powieści awanturniczych’ w miejsce realnego przeżywania przygód). Dziecko –istota niedojrzała fizycznie i psychicznie–ma stosunkowo niewielkie możliwości działania w świecie rzeczywistym, kompensuje więc to w różnorodnych zabawach, odpowiadających jego zainteresowaniom i potrzebie aktywności. Ucieczka, w krainę fa‘ntazji jest w tej sytuacji istotnym elementem zabawy i wynika z jej zastępczej, kompensacyjnej funkcji.

Zabawa posiada jednak dla dziecka także znaczenie przygotowawcze: dziecko ćwiczy w zabawach bądź ogólne funkcje umysłowe, takie jak: spostrzeganie, myślenie,, wyobraźnię twórczą, ciekawość, bądź też czynności specjalne. Tak więc w zabawach zapaśniczych dzieci usprawniają czynności, których podłożem jest instynkt walki, w zabawach towarzyskich rozwijają się instynkty społeczne, w zabawach w rodzinę przejawia się i doskonali instynkt macierzyński, instynkt przewodzenia itp. Funkcjonalna-rola zabawy w życiu dziecka jest, zdaniem Claparede’a, dopełnieniem jej roli kompensacyjnej,

Spośród dawniejszych teorii zabawy na uwagę zasługuje także teoria przyjemności funkcjonalnej. Twórca tej teorii, Karol Biihler, wychodzi ż założenia, iż zasadniczym motywem zabawy jest przyjemność, jaką dziecko znajduje w samym działaniu, rezultat tej czynności jest zaś sprawą drugorzędną. To uczucie przyjemności, związane z wykonywaną funkcją. (Furiktionslust) jest motorem powtarzania czynności funkcjonalnych. A zatem zabawę można określić jako czynność intencjonalną, zmierzającą do doznawania przyjemności, którą daje opanowywanie bądź kształtowanie (urabianie) czynności motorycznych (ruchów) (Ch. Biihler,-1933). Wydaje się jednak, że taka definicja odnosi się tylko do wczesnych „zabaw funkcjonalnych” niemowląt i dzieci w 2 r.ż., nie wystarcza natomiast do wyjaśnienia istoty innych, wyższych form zabawy. Jakkolwiek więc w teorii K. Biihlera została ujęta jedna z ważnych własności zabawy, mianowicie fakt, że jest ona czynnością wykonywaną dla osiągnięć praktycznych, lecz dla przyjemności – to pominięto tu inne aspekty działalności zabawowej, a zwłaszcza jej właściwości poznawcze i powiązania z życiem społecznym.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.