Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

W jaki sposób można kierować zachowaniem?

Skinner sądzi, że najbardziej odpowiednia jest analiza funkcjonalna (functional analysis). Terminem tym Skinner określa analizę zachowania w kategoriach związków przyczynowo-skutkowych, w których sprawuje się kontrolę nad samymi przyczynami, to jest bodźcami, deprywacjami itd. W tym kontekście psychologowie często posługują się pojęciami „zmienna niezależna” i „zmienna zależna”. Zmienną niezależną jest ta zmienna, którą manipuluje eksperymentator, a zmienną zależną ta, która może zmieniać się w wyniku tej manipulacji. Skinner przeciwstawia analizę funkcjonalną zachowania takiej analizie, w której chodzi tylko o ustalenie korelacji między zmiennymi zależnymi, a nie związków przyczynowych. Ustalając korelacje, jak przy klasyfikowaniu cech, moglibyśmy na przykład stwierdzić, że ludzie bardzo agresywni są na ogół także bardzo inteligentni. Nie twierdzimy jednak, że dzięki temu potrafimy wskazać, w jaki sposób można przyczynić się do rozwoju dyspozycji agresywnych lub inteligencji. Określamy jedynie związek między jednym zjawiskiem a drugim, ale nie wykrywamy zmiennych poprzedzających, które powodują ukształtowanie się którejś z tych cech. Chociaż więc możliwe jest w pewnym stopniu przewidywanie zachowania, ponieważ możemy zmierzyć inteligencję i przewidywać na tej podstawie agresywność, nie otrzymujemy jednak żadnych wskazówek, którymi zmiennymi manipulować w celu zwiększenia lub zmniejszenia agresywności.

Skinner podkreśla stale to, że zachowanie najlepiej można badać rozpatrując, w jaki sposób wiąże się ono z poprzedzającymi je zdarzeniami. Wielu psychologów akceptuje to twierdzenie. Skinner argumentuje również, że posługując się funkcjonalną analizą zachowania nie ma potrzeby mówić o mechanizmach działających wewnątrz organizmu. Sądzi on, że zachowanie można wyjaśnić i kierować nim jedynie przez manipulowanie środowiskiem, które zawiera w sobie zachowujący się organizm, i że nie jest konieczne wyodrębnianie tego organizmu ani wyprowadzanie wniosków dotyczących zjawisk, jakie zachodzą wewnątrz organizmu. To twierdzenie nie jest popularne wśród psychologów znajdujących się poza sferą wpływów Skinnera.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.