Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

Różnice typologiczne a ocena działalności na podzielność uwagi

Stwierdzona już przez I. P. Pawłowa zależność między odpornością na sytuacje trudne a cechami układu nerwowego znalazła potwierdzenie w szeregu badań eksperymentalnych. Właśnie W. S. Mierlin w niżej przedstawionej pracy zapoczątkował badania nad tą zależnością u człowieka. Wydaje się, że zwrócenie większej niż dotąd uwagi na związek między odpornością na stress a cechami temperamentalnymi może przyczynić się do wzbogacenia samej problematyki stressu.

Praca Mierlina pokazuje zarazem charakterystyczną dla ośrodka uralskiego tendencję do wiązania Pawłowowskiej koncepcji cech układu nerwowego, w tym głównie siły procesów nerwowych, z koncepcją dominanty według Uchtomskiego.

W poprzednich naszych pracach pokazano, że ogólny typ układu nerwowego przejawia się we właściwościach indywidualnych nie tylko fazowych odruchów warunkowych, ale i w warunkowych stanach funkcjonalnych. A zatem warunkowe stany funkcjonalne, charakteryzowane z psychologicznego punktu widzenia jako obecność albo brak zainteresowań zadaniem eksperymentalnym, wpływają u badanych ze słabym i z silnym układem nerwowym w zakresie pobudzenia w różny sposób na różne wskaźniki fizjologiczne i psychologiczne, mianowicie na: wygaszenie ze wzmocnieniem, szybkość tworzenia różnicowań, szybkość przeróbki odruchów warunkowych, koncentrację uwagi itp. (Mierlin, 1960, 1961, 1963).

W ten sposób odkryty został nowy teren badań typologicznych – typologicznie uwarunkowane właściwości indywidualne warunkowych stanów funkcjonalnych. W niniejszej pracy przedstawiono badania eksperymentalne dotyczące pewnych aktualnych problemów w tym zakresie. Problemy te są następujące: 1. Czy ujawniają się różnice typologiczne w różnym wpływie stanów emocjonalnych, związanych z zaspokojeniem bądź nieza- spokojeniem potrzeb i z postawami osobowości, podobnie jak ujawniają się one w różnym wpływie zainteresowań na przejawy psychiczne? 2. Czy na psychologiczne wskaźniki typu różnie wpływać będzie słaba stymulacja emocjonalna, stymulacja podwyższona, ale emocjonalnie ujemna, czy stymulacja podwyższona, lecz emocjonalnie dodatnia, w zależności od tego, czy mamy do czynienia z badanymi o silnym czy słabym układzie nerwowym w zakresie pobudzenia?

Różnice typologiczne a ocena działalności na podzielność uwagi cz. II

Wskaźnikiem psychologicznym była podzielność uwagi. Jako ujemną stymulację emocjonalną zastosowano ocenę negatywną, wywołującą u badanego niezadowolenie ze swojej działalności (stan frustracji). Stany psychiczne i fizjologiczne wywołane takim niezaspokojeniem zagraniczni psychologowie charakteryzują jako napięcie (Funkenstein i inni, 1957). W ten sposób problem psychologiczny sprowadza się do tego, czy istnieją typologicznie uwarunkowane właściwości indywidualne stanów stressowych. Jako przeciwstawną stymulację emocjonalną wybrano dodatnią ocenę działalności badanego. W ten sposób może być rozwiązany problem, czy istnieją typologicznie uwarunkowane różnice indywidualne w aktywności stanów stenicznych.

Wybrany wskaźnik różnic typologicznych – podzielność uwagi – przeciwstawny jest do wskaźnika, który przyjęty został w poprzedniej pracy – koncentracja uwagi – nie tylko z psychologicznego, ale i z fizjologicznego punktu widzenia.

Przy podzielności uwagi mamy do czynienia nie z jednym, lecz z dwoma lub kilkoma ogniskami dominującymi, tworzącymi jednolity system funkcjonalny. System ten znajduje się w stanie chwiejnej równowagi określonej walką ognisk dominujących. Przebieg i wynik walki ognisk dominujących wyznaczone są zazwyczaj pewnymi podstawowymi właściwościami dominanty, a mianowicie: 1) trwałością dominant uczestniczących, 2) labilnością, 3) stopniem pobudliwości. Dlatego podzielność uwagi może być traktowana jako wskaźnik wszystkich trzech właściwości dominanty, od !których ona zależy. Badając !różnice !typologiczne we wpływie motywów na podzielność uwagi, możemy wyjaśnić nowe różnice typologiczne we właściwościach dominanty.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.