Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

PROBLEMY BADAWCZE

Przeprowadzenie wiarygodnych badań społecznych jest rzeczą niezwykle trudną. Badanie ludzkiego zachowania stwarza problemy, z jakimi nie styka się na przykład fizyk. Niektóre z tych problemów mają charakter czysto techniczny, inne są wynikiem praktycznych ograniczeń w badaniu ludzkiego zachowania.

Jeśli wyniki badań mają zostać przyjęte przez środowisko naukowe, badacze muszą mieć pewność, że jeśli inni powtórzą te same badania, otrzymają podobne rezultaty. Fakt ów przekonuje wszystkich, że to, co zostało odkryte, nie było przypadkiem czy zdarzeniem losowym. Owa stałość wyników badań nazywana jest rzetelnością. Rzetelność wymaga stosowania identycznych, porównywalnych miar w badaniu, podobnie jak klient wymaga od sprzedawcy podobnie skałi- browanej wagi przy zakupie mięsa w kolejnych dniach, tygodniach i miesiącach.

Badanie powinno być więcej niż rzetelne. W badaniu, które ma odzwierciedlać pewien aspekt rzeczywistości, zmienne muszą istotnie reprezentować tę rzeczywistość. Mierzenie tego, co uważa się, że jest mierzone, nazywamy trafnością. Niektórzy badacze podawali w wątpliwość wartość słynnego studium Durkheima o samobójstwie, zarzucając mu brak trafności. Twierdzili, że choć liczby samobójstw badane przez Durkheima spełniają warunek rzetelności, ich trafność może być mniejsza, niż sądził Durkheim (Pescolodi i Mendel- sohn, 1968), ponieważ traktowanie śmierci jako samobójstwa może się zmieniać w zależności od tego, jak spójne są społeczności, w których nastąpiła śmierć. Durkheim nie brał pod uwagę możliwości różnego traktowania samobójstw, co zapewne zmniejsza trafność jego odkryć.

Badania socjologiczne wymagają współpracy z osobami badanymi czy respondentami. Uczestnictwo w badaniach społecznych zabiera czas, który dla wielu stanowi istotne ograniczenie. Co więcej, badania socjologiczne często dotykają kwestii osobistych lub kontrowersyjnych, a nie każdy ma ochotę dzielić się osobistymi przemyśleniami. Dlatego nakłanianie ludzi do współpracy jest skomplikowanym procesem, który polega głównie na zmniejszaniu ciężaru uczestnictwa i przedstawianiu współpracy w atrakcyjnej formie.

Niekiedy ciężar uczestnictwa można zmniejszyć, ograniczając liczbę zbieranych informacji, lecz badacze robią to bardzo niechętnie. Takie kompromisy są jednak konieczne, jeśli chce się osiągnąć główne cele badań. Badacze mogą również ułatwić zadanie uczestnikowi, przedstawiając mu kwestionariusz, który wypełni w wolnej chwili, przeprowadzając z nim wywiad telefoniczny w odpowiednim czasie lub też przeprowadzając wywiad w jego domu, a nie w instytucie badawczym.

Atrakcyjność uczestnictwa w badaniach socjologicznych może wzrosnąć dzięki pokryciu części kosztów związanych z udziałem w badaniach (np. kosztów podróży do miejsca prowadzenia badań, kosztów opiekunki do dziecka) lub dzięki skromnemu wynagrodzeniu za niedogodności. Najczęściej jednak atrakcyjność zależy od tego, czy respondent uważa je za ważne.

Ludzie mają świadomość własnej indywidualności. Ta samoświadomość ma szczególne znaczenie w badaniach socjologicznych, ponieważ może zmie- niać ludzkie zachowanie w odpowiedzi na fakt bycia badanym. Wiedząc, że ich zdanie na jakiś temat jest przedmiotem badań, ludzie mogą zrewidować swoje, wcześniej wyznawane opinie. Na przykład: badania na temat metod dyscyplinowania dzieci przez rodziców mogą doprowadzić tych ostatnich do przewartościowania własnych zachowań i w konsekwencji do zmiany metod.

Sam fakt opublikowania wyników badań socjologicznych również może zmienić zachowanie jednostek, grup czy organizacji. W istocie, często bywa i tak, że celem politycznie zorientowanych badań socjologicznych jest zmiana zachowań. Kiedy jednak dochodzi do zmiany, wyniki badań przestają być dokładne.

Istoty ludzkie dokonują wyboru swoich zachowań. Wybór ten może obejmować sytuacje, o których ludzie wiedzą zbyt mało, by ich zachowanie było świadome. Niezmiernie trudnym zadaniem jest widzenie sytuacji oczami uczestnika badań oraz przewidywanie i rozumienie indywidualnych zachowań. Badacze muszą zawsze wystrzegać się tendencji do narzucania własnych poglądów uczestnikom: zamiast tego powinni starać się spojrzeć na sytuację z perspektywy badanych osób.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.