Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

Guilford J.P. Personality. New York: McGraw-Hill, 1959

TEORIA BODŹCA

Przedstawimy tu teorię osobowości, którą należy uznać za najbardziej elegancką, najoszczędniejszą i najściślej związaną ze swymi poprzedniczkami w dziedzinie nauk przyrodniczych. Teorię bodźca – reakcji (teorię S – R), przynajmniej w jej początkach, można trafnie określić jako teorię laboratoryjną, w przeciwieństwie do innych rozpatrzonych tu teorii, w których znacznie ważniejszą rolę odgrywała obserwacja kliniczna czy naturalistyczna. Z tą genezą teorii pozostaje w harmonii jej jasność, oszczędność sformułowań oraz poważne wysiłki podejmowane w celu zapewnienia właściwego oparcia empirycznego dla podstawowych terminów tej teorii.

W rzeczywistości nie istnieje jedna teoria S – R, lecz grupa teorii podobnych do siebie w mniejszym lub większym stopniu, z których każda ma zarazem pewne odrębne cechy. Rozwój tych teorii rozpoczął się od prób wyjaśnienia zjawisk związanych z nabywaniem i utrwalaniem nowych form zachowania, które pojawiły się pod wpływem doświadczenia. Nic więc dziwnego, że największy nacisk kładzie się tu na proces uczenia się.

Zwolennik teorii S – R, choć nie ignoruje czynników wrodzonych, interesuje się przede wszystkim procesem pośredniczącym między reakcjami jednostki a ogromną liczbą różnorodnych bodźców (wewnętrznych i zewnętrznych), na których działanie jednostka ta jest wystawiona. Aczkolwiek nie ma potrzeby, by omawiać szczegółowo złożoną genezę teorii S – R, to jednak nie można przedstawiać tej teorii nie wspomniawszy o wkładzie Iwana Pawłowa, Johna B. Watsona i Edwarda L. Thorndike’a. Wybitny fizjolog rosyjski Iwan Pawłów (1906, 1927) odkrył pewien typ uczenia się, który stał się znany pod nazwą warunkowania klasycznego. Pawłów wykazał, że jeśli eksponuje się jednocześnie bodziec bezwarunkowy (pastę mięsną) i bodziec warunkowy (dźwięk kamertonu), to ów bodziec warunkowy po pewnym czasie zacznie wywoływać reakcję (ślinienie się), która początkowo mogła być wywołana jedynie przez bodziec bezwarunkowy. Tę czynność ślinienia się na dźwięk kamertonu nazwano reakcją warunkową.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.