Profesjonalny psycholog z Lublina. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Lublinie.

Definicja uczenia się pojęć – dalszy opis

Kiedy mówimy, że ktoś opanował jakieś pojęcie, chodzi nam zwykle tylko o to, że przyswoił on sobie niektóre spośród wszystkich możliwych skojarzeń. Mówimy np., że chłopiec opanował pojęcie krzesła, kiedy potrafi je wskazać pośród innych przedmiotów demonstrowanych mu w danym zestawie po raz pierwszy. Błędem byłoby jednak sądzić, że wyodrębnienie krzesła spośród nie-krzeseł jest równoznaczne z wyuczeniem się wszystkiego na temat pojęcia krzesła. Zdolność wskazania krzesła odzwierciedla jedynie uczenie się na poziomie wiedzy. Pojęcie krzesła może być jednak opanowane również poprzez analizę tego, co związane jest z jego przeźnaczeniem i funkcją (kształtu i konstrukcji), poprzez porównanie z przedmiotami krzesłopodobnymi pod względem komfortu, estetyki, ceny, dostępności, poprzez zaprojektowanie nowego typu krzesła mającego służyć specjalnemu celowi, poprzez wartość czy znaczenie będące wypadkową mnóstwa czynników, takich jak użyteczność czy wygoda, ale także – gospodarka, kultura, tradycja i przyszłość.

Kiedy zastanawiamy się, na czym polega opanowywanie pojęć, dobrze jest wyobrazić sobie rzecz w ten sposób, że najpierw człówiek uczy się atrybutów wspólnych rozmaitym bodźcom, a później – wciąż rozszerzającego się i prawdopodobnie nieskończonego zbioru związków pomiędzy atrybutami nie tylko danego pojęcia, ale i pojęć potencjalnie z nim związanych. Właśnie ten proces miałem na myśli mówiąc o uczeniu się ze zrozumieniem. Nauczycielka, która oświadcza uczniom: „Dziś nauczymy się czegoś o rzeczach zwanych krzesłami. Później dowiemy się o nich znacznie więcej” z pewnością jest mądra.

Czytelnik zauważy, że w miarę zapoznawania się z kolejnymi rozdziałami, jego skojarzenia dotyczące rozmaitych pojęć, takich jak: uczenie się, transfer, poznawczy, afektywny itd., będą się rozwijały w formie spiral rosnących wzwyż i wszerz. Wzwyż, bo coraz dalej wnikać będzie w głąb tych pojęć, a wszerz, bo stale będzie się o nich dowiadywać czegoś nowego, ilekroć pojawią się one w nieco innym kontekście. Zasięg spirali powstających w rezultacie poznawania pojęć jest prawdopodobnie nieskończony, zwłaszcza jeśli uwzględni się fakt, że spirala jednego pojęcia może „stykać się” ze spiralami innych pojęć i w ten sposób ich znaczenia zostaną ze sobą skojarzone. My jako nauczyciele, musimy przede wszystkim doprowadzić do tego, by u naszego ucznia „spirale” rzeczywiście się ze sobą„zetknęły”, gdyż wówczas będzie się on uczył na zasadzie sensownych skojarzeń. Tworzenie się takich spirali w dużym uproszczeniu przedstawia rys. 6-1.

Gagné podkreśla, że słowo „pojęcie” ma kilka potocznych znaczeń, ale jedno z nich jest podstawowe i dlatego należy je rozważyć w pierwszej, kolejności. Rozpatrzymy więc najpierw obserwowalne cechy klas przedmiotów, takie, jak wielkość, waga. kolor, kształt, bądź też same te przedmioty. Mamy więc do czynienia z tym, co Gagné nazywa „pojęciami konkretnymi, ponieważ ich znaczenie można wyjaśnić wskazując je palcem: inaczej mówiąc, są to pojęcia ukształtowane w drodze obserwacji”’.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.